Om deze website goed te bekijken is javascript vereist.
Uw browser is gedateerd. Dit zal ervoor zorgen dat niet alles op deze website goed wordt weergeven of werkt.

Over Aquafin

Voeg toe aan mijn jaarverslag  Download this chapter

U bent hier

Historiek

Aquafin werd in 1990 opgericht door het Vlaamse Gewest met het oog op de realisatie van de Europese Richtlijn Stedelijk Afvalwater. Omdat de zuivering van afvalwater in België een bevoegdheid is van de gewesten, is Aquafin in Vlaanderen verantwoordelijk voor de uitbouw, het beheer en de financiering van de gewestelijke rioolwaterzuiveringsinfrastructuur. De oprichting van de vennootschap kadert in de wetgeving van 26 maart 1971 onder het hoofdstuk “Wet op de bescherming van de oppervlaktewateren tegen verontreiniging.”

Controle

De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) voert via twee toezichtshouders controle uit op de activiteiten van Aquafin. Het Economisch Toezicht verleent advies over de investerings- en optimalisatieprogramma’s en over de budgetten. Daarnaast controleert het de opgeleverde projecten. Het Ecologisch Toezicht voert controles uit op de operationele resultaten van Aquafin en toetst die resultaten aan de geldende zuiveringsnormen.

Financiering en facturatie

Het Vlaamse Gewest draagt jaarlijks projecten voor uitvoering op aan Aquafin via het zogenoemde Optimalisatieprogramma. Na oplevering aan de aannemer, dient Aquafin het project in bij het Economisch Toezicht van de Vlaamse Milieumaatschappij voor oplevering aan het Vlaamse Gewest. Een oplevering aan het Vlaamse Gewest betekent dat de gemaakte kosten goedgekeurd zijn en dat Aquafin contractueel recht heeft op de terugbetaling ervan, gespreid over de volgende 15 (elektromechanica) of 30 jaar (bouwkundige werken). Naar de toekomst zal het aandeel dat terugbetaald wordt over 15 jaar, stijgen. Aquafin nam na zijn oprichting verschillende bestaande installaties over waarvan de elektromechanische onderdelen aan vervanging toe zijn. Dit soort vervangingen vallen onder de portefeuille “asset management”.

De drinkwatermaatschappijen zijn bij decreet verplicht om het drinkwater dat zij leveren, te zuiveren. Zij sloten hiervoor een overeenkomst af met Aquafin, die de zuiveringstaak van hen overneemt. Aquafin factureert de investeringskosten over de vastgestelde looptijd aan de drinkwatermaatschappijen, net als de werkingskosten van het bedrijf. Een gedeelte van de facturen van Aquafin betalen de drinkwaterbedrijven met een toelage uit het Minafonds, dat aangevuld wordt met algemene belastinginkomsten. Het overige deel, momenteel zo’n 60% van de totale factuur, rekenen zij door aan de consument volgens het principe “de vervuiler betaalt”.

In deze facturatiestroom is het Vlaamse Gewest co-debiteur. Omdat Aquafin de uitgaven voor de investeringen gespreid krijgt terugbetaald, moet het bedrijf hiervoor financiering ophalen. Langetermijnfinanciering voor een project is pas mogelijk nadat het werd opgeleverd aan het Vlaamse Gewest, want pas dan is het bedrijf zeker van een gespreide terugbetaling. Deze investeringen op lange termijn houden dus voor de investeerder geen bouwrisico in. De financiering op korte termijn tijdens de uitvoering van een project overbrugt Aquafin met commercial paper, kredietlijnen en general corporate purpose financiering.

Beheersovereenkomst en affectatieovereenkomst

De opdrachten van Aquafin zijn vastgelegd in een beheersovereenkomst tussen het bedrijf en het Vlaamse Gewest. Het is een overeenkomst met een rollend karakter van 20 jaar die bepaalt dat Aquafin naast de uitbouw en het beheer van de zuiveringsinfrastructuur ook verantwoordelijk is voor de financiering ervan. In het geval Aquafin insolvent is, neemt het Vlaamse Gewest de bestaande verbintenissen over, net als de lopende financieringsovereenkomsten voor zover ze de waarde van de nog niet terugbetaalde projecten niet overstijgen.

Tussen het Vlaamse Gewest, Aquafin, de Europese Investeringsbank en Belfius Bank (het vroegere Gemeentekrediet) geldt een affectatieovereenkomst, waarbij Belfius Bank optreedt als agent. De overeenkomst bepaalt dat, wanneer Aquafin in financiële moeilijkheden verkeert, de drinkwatermaatschappijen niet langer aan Aquafin moeten betalen voor de zuivering van het door hen geleverde drinkwater maar aan Belfius Bank. Die stort de bedragen nadien door naar de investeerders op de (tussentijdse) vervaldag van de financieringsovereenkomsten. Volgens de affectatieovereenkomst moet het uitstaande tegoed dat Aquafin heeft op de drinkwatermaatschappijen altijd groter zijn dan de schuld onder de affectatieovereenkomst, dat is de affectatieratio. De commissaris controleert deze ratio voor elke financieringsopname onder de overeenkomst en attesteert dit aan Belfius Bank. Die communiceert de affectatieratio op haar beurt aan de investeerders. Voor de investeerders van opgeleverde projecten is het ook belangrijk om weten dat wijzigingen aan de beheersovereenkomst die een financiële impact hebben, volgens de affectatieovereenkomst eerst ter goedkeuring aan hen moeten worden voorgelegd.

Om toe te treden tot de affectatieovereenkomst, ondertekent de investeerder samen met Aquafin en Belfius Bank een agentschapsovereenkomst.

Gemeentelijke activiteiten

Naast de opdrachten die Aquafin uitvoert voor het Vlaamse Gewest en die zijn bepaald in de beheersovereenkomst, valoriseert het bedrijf zijn knowhow ook bij Vlaamse steden en gemeenten om te voldoen aan hun saneringsplicht. Op deze markt gaat Aquafin de concurrentie aan met andere rioolbeheerders, drinkwaterbedrijven en intergemeentelijke samenwerkingsverbanden. Aquafin factureert de kosten voor gemeentelijke projecten rechtstreeks aan de gemeente waarmee het een overeenkomst heeft. Op die manier blijven de kosten en inkomsten van activiteiten voor het Vlaamse Gewest en die voor gemeenten gescheiden.

Kerncijfers

Bedragen in duizend euro 2012 2013 2014 2015 2016
Bedrijfsopbrengsten 483.441 467.495 457.027 466.958 488.082
Te bestemmen winst 9.705 8.897 8.605 8.848 8.202
Balanstotaal 3.163.989 3.332.735 3.289.016 3.382.599 3.392.755
Kapitaal en reserves 231.022 231.474 231.900 232.346 270.252
Financiering korte termijn 127.000 175.120 141.377 217.690 207.869
Financiering lange termijn 1.755.663 1.790.069 1.888.115 1.914.592 1.880.094
           
Medewerkers Aquafin 921 929 947 970 1.008
Medewerkers VMM 81 77 74 69 63
Medewerkers totaal 1002 1006 1.021 1.039 1.071

Infrastructuur in beheer voor het Vlaamse Gewest op 31 december 2016:

301 rioolwaterzuiveringsinstallaties
1.625 pompstations en bergbezinkingsbekkens
5.946 km leidingen

98,99% van de beoordeelde rioolwaterzuiveringsinstallaties voldeden eind 2016 aan alle opgelegde normen.

Projecten in portefeuille voor het Vlaamse Gewest op 31 december 2016:

  Aantal projecten Waarde (miljoen euro)
OPGELEVERD 2.923 3.698,61
GEGUND EN AANBESTEED 417 451,64
IN ONTWERP 866 880,45
TOTAAL 4.206 5.030,71

Missie Aquafin

Op maat van onze klanten een betrouwbaar afvalwater- en hemelwaterbeheer uitbouwen, met respect voor onze omgeving en het milieu.